سرمایه‌گذاری صندوق‌های دانش‌بنیان متناسب با ظرفیت آن‌ها نیست/ ضرورت ورود بخش خصوصی واقعی به سهامداری صندوق‌ها/ ابطال مجوز ۵ صندوق سرمایه‌گذار شرکت‌های دانش‌بنیان
احسان عظیمی‌راد رئیس کمیته بهره‌وری و نظارت بر اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان کمیسیون آموزش در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، در تشریح نشست روز (شنبه ۱۸ مهرماه) این کمیته، گفت: مواد ۱۷ و ۱۸ قانون جهش تولید دانش‌بنیان ظرفیت‌هایی را برای تسهیل فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان از طریق تقویت صندوق نوآوری و شکوفایی و حمایت از صندوق‌های پژوهش و فناوری پیش بینی کرده‌اند، اما با گذشت حدود سه سال از اجرای قانون، از برخی ظرفیت‌های آن به طور جدی استفاده نشده است.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در ادامه، افزود: در این نشست، دبیرخانه تخصصی صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی (CVC) برای ارائه گزارش درباره عملکرد، چالش‌ها و موانع اجرای قانون دعوت شدند. همچنین نمایندگان صندوق‌های مرتبط با وزارتخانه‌های علوم، نفت، صنعت، معدن و تجارت و نیرو در جلسه حضور یافتند و گزارشی از فعالیت‌های خود ارائه کردند.
صدور مجوز برای ۱۴۹ صندوق پژوهش و فناوری و سرمایه‌گذاری شرکتی
عظیمی‌راد با اشاره به گزارش ارائه شده در این نشست، اظهار کرد: بر اساس این گزارش، تاکنون برای ۱۴۹ صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی و صندوق سرمایه‌گذاری شرکتی مجوز صادر شده است که از این تعداد، ۹۷ صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی با سرمایه‌ای در حدود ۱۲ همت فعالیت می‌کنند. از میان صندوق‌های پژوهش و فناوری، ۱۷ صندوق همچنان در فرایند دریافت مجوز قرار دارند و باید مراحل قانونی مربوط را تکمیل کنند.
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم در ادامه، افزود: همچنین ۵۲ صندوق سرمایه‌گذاری شرکتی با سرمایه‌ای در حدود ۱۵ همت در این مجموعه قرار دارند که ۲۸ صندوق آن‌ها نیازمند دریافت مجوز هستند؛ بر اساس گزارش ارائه شده، مجوز پنج صندوق نیز به دلیل محقق نشدن مأموریت‌ها و عملکرد مورد انتظار ابطال شده است.
سرمایه‌گذاری ۳.۸ همتی در برابر ظرفیت ۲۷ همتی صندوق‌ها
رئیس کمیته بهره‌وری و نظارت بر اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان مجلس با اشاره به عملکرد صندوق‌های پژوهش و فناوری در صدور ضمانتنامه برای شرکت‌های دانش‌بنیان، گفت: این صندوق‌ها در حوزه صدور ضمانتنامه عملکرد قابل توجهی داشته‌اند و مطابق ضوابط، ظرفیت صدور ضمانتنامه تا ۱۲ برابر سرمایه ثبتی خود را دارند.
عظیمی‌راد با بیان اینکه عملکرد صندوق‌ها در حوزه سرمایه‌گذاری مستقیم نیازمند تقویت است، افزود: بر اساس گزارش ارائه شده، مجموع سرمایه این صندوق‌ها حدود ۲۷ همت است، اما میزان سرمایه‌گذاری آن‌ها به حدود ۳.۸ همت می‌رسد؛ بنابراین، ظرفیت قابل توجهی برای افزایش سرمایه‌گذاری در محصولات فناورانه و دانش‌بنیان وجود دارد. یکی از دلایل این وضعیت، عدم پذیریش ریسک سرمایه‌گذاری از سوی برخی صندوق‌هاست؛ در حالی که حمایت از تولید محصولات فناورانه و دانش‌بنیان مستلزم آن است که صندوق‌ها نقش فعال‌تری در تأمین مالی و سرمایه‌گذاری ایفا کنند.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با اشاره به ظرفیت اعتبار مالیاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی نیز اظهار کرد: در حال حاضر، ۱۱ پروژه در این صندوق‌ها در قالب اعتبار مالیاتی مورد حمایت قرار گرفته‌اند که اعتبار مصوب آن‌ها حدود ۲.۴ همت است؛ با این حال، صندوق‌ها در بهره‌گیری از این ظرفیت با چالش‌هایی مواجه هستند که باید برای رفع آن‌ها چاره‌اندیشی شود.
اصلاح اساسنامه صندوق‌ها برای افزایش حمایت از دانش‌بنیان‌ها
عظیمی‌راد در ادامه یادآور شد: مقرر شد مکاتبات لازم با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی برای بررسی و اصلاح اساسنامه صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی انجام شود تا زمینه استفاده بهتر از ظرفیت‌های قانونی فراهم شود. افزایش امکان بهره‌مندی صندوق‌ها از اعتبار مالیاتی و تقویت ظرفیت صدور ضمانتنامه برای گمرکات کشور از جمله محورهای مورد توجه در این اصلاحات است؛ موضوعی که می‌تواند به تسهیل فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، به ویژه در فرایندهای مرتبط با گمرک، کمک کند.
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم با اشاره به پیشنهاد بررسی مواد ۱۲ و ۴۱ قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها، تصریح کرد: در این نشست پیشنهاد شد زمینه بهره‌مندی صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق‌های پژوهش و فناوری غیردولتی از معافیت مالیاتی موضوع ماده ۱۳۸ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم نیز بررسی شود. تحقق این موضوع به بررسی و اصلاح قانونی نیاز دارد و پی‌گیری آن در کمیسیون و مجلس دنبال خواهد شد. همچنین مقرر گردید جلسه‌ای با حضور نمایندگان کمیته، سازمان برنامه و بودجه و معاونت علمی برگزار شود تا راهکارهای اصلاح مقررات و رفع موانع قانونی مورد بررسی قرار گیرد.
ضرورت تقویت نقش صندوق سرمایه‌گذاری صنایع در حمایت از اقلام راهبردی
وی با اشاره به گزارش صندوق سرمایه‌گذاری مرتبط با وزارت صنعت، معدن و تجارت(صحا)، اظهار کرد: با توجه به ظرفیت صندوق صحا و افزایش سرمایه ثبت شده آن به حدود ۷.۸ همت، انتظار می‌رود نقش مؤثرتری در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان ایفا کند؛ بر همین اساس، پیشنهاد شد مکاتبه‌ای با وزیر صنعت، معدن و تجارت انجام شود و نشستی با حضور نمایندگان این صندوق، صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی برگزار شود تا راهکارهای تقویت نقش این مجموعه در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بررسی و نتیجه به کمیته گزارش شود.
رئیس کمیته بهره‌وری و نظارت بر اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان کمیسیون آموزش ادامه داد: تأکید ما این است که حمایت‌ها در چارچوب اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان، به ویژه ماده یک این قانون، با تمرکز بر اقلام راهبردی مورد توجه وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شود تا شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند در تأمین و تولید این اقلام نقش مؤثرتری داشته باشند.
بخش خصوصی واقعی باید در صندوق‌ها سهم داشته باشد
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی با اشاره به دو مطالبه نظارتی مطرح شده در این نشست، یادآور شد: نخستین موضوع، ضرورت افزایش سرمایه صندوق‌ها در چارچوب ضوابط و مقررات قانونی است؛ چراکه در صورت انجام نشدن تعهدات و رعایت نکردن الزامات قانونی، صندوق‌ها ممکن است با تعلیق مجوز و در نهایت انحلال مواجه شوند. مطالبه دوم، افزایش مشارکت بخش خصوصی واقعی در سهامداری صندوق‌ها است. متأسفانه در برخی موارد، مجموعه‌های دولتی یا شبه دولتی با عنوان بخش خصوصی در ساختار سهامداری صندوق‌ها حضور دارند، در حالی که نخبگان، شرکت‌های دانش‌بنیان توانمند و فعالان واقعی بخش خصوصی سهم و امکان حضور متناسبی ندارند.
عظیمی‌راد در ادامه تصریح کرد: این وضعیت می‌تواند مانع پویایی و رشد صندوق‌ها شود و حتی آن‌ها را با توقف فعالیت یا خطر انحلال مواجه کند؛ صندوق مرتبط با وزارت نیرو نیز از جمله مواردی است که پیش‌تر در جلسات کمیته مورد بررسی قرار گرفته و یکی از مسائل مطرح شده درباره آن، ضرورت تقویت حضور بخش خصوصی واقعی در ساختار سهامداری بوده است؛ صندوق‌ها برای ایفای مأموریت خود باید از مشارکت واقعی بخش خصوصی بهره‌مند شوند؛ چرا که حضور شرکت‌های دانش‌بنیان توانمند و سرمایه‌گذاران خصوصی می‌تواند به افزایش سرمایه، رونق فعالیت‌ها و تقویت حمایت از تولید دانش‌بنیان کمک کند.
بررسی موانع صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی در نشست آینده
عضو کمیسیون آموزش در پایان از مسائل صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی خبر داد و گفت: در نشست آینده، تعدادی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری شرکتی از میان ۵۲ صندوق موجود، با هماهنگی معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی دعوت خواهند شد تا مسائل، موانع و مطالبات خود را مطرح کنند. هدف این است که کمیته با شناخت دقیق‌تر مشکلات این صندوق‌ها، در صورت نیاز برای رفع موانع قانونی و مقرراتی و تسهیل فعالیت آن‌ها اقدام کند تا ظرفیت این مجموعه‌ها بیش از گذشته در خدمت توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری کشور قرار گیرد. /
پایان پیام
مشاهدهٔ متن در پایگاه منبع