ضرورت صیانت از ژنوم شهری در مسیر توسعه پایدار/ تبریز؛ جلوهای از تمدن در کالبد مدرنیته
به گزارش شهریار ، سعید رضا جندقیان با تأکید بر اینکه شهرها موجوداتی زنده با ویژگیهای بیولوژیک خاص هستند، واژهی ژنوم شهری را مطرح کرد.
وی گفت: در نظام برنامهریزی، مفهومی تحت عنوان ژنوم شهری داریم. شهرها همانند موجودات زنده دارای DNA اختصاصی هستند و هیچ مدیر یا برنامهریزی حق ندارد بدون درک عمیق از این ذات ژنتیکی، تغییرات ساختاری در کالبد شهر ایجاد کند.
وی افزود: شهر تبریز، بیش از آنکه شهری مدرن باشد، شهری متمدن است. تمدن در این کلانشهر به معنای درهمتنیدگی تاریخ، فرهنگ و هنر، همچون طنابی است که رشتههای آن با دقت و مهارت به هم پیچیده شدهاند. تبریزیها واجد سه عنصر جمعیت، طبیعت و هنر هستند که همگی ریشه در تمدن بزرگ ایرانی دارد.
این مقام مسئول با اشاره به اهمیت خوانش نشانههای طبیعت در برنامهریزی، حکایتی از روستای کبیری کاشان را روایت کرد.
وی گفت: سالها پیش کشاورزی با تکیه بر دانش تجربی پدران خود، با مشاهدهی رفتار پرندهای به نام جفت میزان بارش سال آینده را پیشبینی میکرد. این رفتارهای مدیریتی مبتنی بر بیولوژی، به ما میآموزد که چگونه یک سیستم میتواند دچار تحول یا ایستایی شود. ما باید در برنامهریزیهای کلان شهری، از این خرد نهفته در سنتها بهره ببریم تا در مسیر پایداری حرکت کنیم. جندقیان در بخش دیگری از اظهارات خود، وضعیت مدیریت پسماند در کشور را مطلوب ندانست و با اشاره به الگوهای جهانی گفت: اگرچه سرانهی تولید زباله در ایران نسبت به برخی کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی کمتر است، اما ضعف اصلی ما در چرخهی بازیافت و بازچرخانی اقتصاد زباله نهفته است.
وی افزود: در کشورهای توسعهیافته، پسماند در سه مرحله پردازش شده و به سوخت یا محصول تبدیل میشود؛ یعنی ما با پسماند به عنوان یک دارایی انرژیزابرخورد میکنیم، در حالی که نظام مدیریت پسماند ما هنوز در مرحلهی ابتدایی قرار دارد و باید به سمت فرآیندهای چند مرحلهای بازچرخانی حرکت کنیم. مدیرکل دفتر محیط زیست سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور در پایان با اشاره به چالشهای فضای سبز شهری، بر جایگزینی نگاه کیفی به جای کمی تاکید کرد.
وی گفت: سرانهی فضای سبز نباید صرفاً با شمارش تعداد درختان سنجیده شود؛ چه بسا ۵۰ درخت جوان آسیبپذیر، تأثیر زیستمحیطی یک درخت کهنسال و سالم را نداشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: یک درخت سالم قادر است دمای محیط اطراف خود را تا ۱۰ درجه تعدیل کند. بنابراین، استراتژی ما در توسعه فضای سبز باید نه بر پایهی کاشت انبوه، بلکه بر مبنای سلامت اکولوژیک و جایگزینی درست گونههای گیاهی با هدف کاهش دمای شهر و بهبود وضعیت تنفس آن باشد.
مشاهدهٔ متن در پایگاه منبع