مهتاب»؛ پارادایم نوینِ پایداری و عدالت در حکمرانی شبکه برق

به گزارش پایگاه خبری توانیر در یادداشت عبدالرضا حسینی مهر آمده است؛

تلفات انرژی، به‌ویژه در بخش غیرفنی، تنها یک ضرر مالی برای صنعت برق نیست؛ بلکه عاملی مخرب برای «کیفیت ولتاژ» و شاخص‌های پایداری شبکه است. انشعابات غیرمجاز و فعالیت مراکز غیرقانونی استخراج رمزارز، با ایجاد اعوجاجات هارمونیکی و تحمیل بار لحظه‌ای غیرمتعارف، تنش‌های الکتریکی را به ترانسفورماتورها و خطوط توزیع تحمیل می‌کنند.

طرح مهتاب با یک رویکرد سیستماتیک و دادهمحور، تمامی شبکه را تحت پایش قرار داده است. گستره عملیاتی ما تمامی ۵۷۰ مدیریت توزیع برق کشور را در بر می‌گیرد؛ جایی که بیش از ۵ هزار نیروی متخصص، با استفاده از الگوریتم‌های شناسایی دستکاری تجهیزات و پایش بار، به صورت مداوم در حال پالایش شبکه هستند. مانورهای سراسری ما (به‌ویژه در روزهای دوشنبه و پنجشنبه) نه یک اقدام نمادین، که یک جراحی دقیق بر پیکره شبکه توزیع است.

دستاوردهای عملیاتی؛ ۵ ماه در مسیر تحول

از آغاز اجرای مجدد این طرح در ۱۹ فروردینماه ۱۴۰۵ (پس از وقفه کوتاه ناشی از شرایط خاص کشور)، نتایج به دست آمده گواهی بر اثربخشی این استراتژی است:

پاک‌سازی گسترده؛ جمع‌آوری ۱۷۸ هزار انشعاب غیرمجاز، که خود گویای نفوذ در لایه‌های پنهان مصرف بود. تبدیل ۷۱ هزار مورد از این انشعابات به مبادی قانونی، یک پیروزی بزرگ در راستای عدالت اجتماعی است.

هوشمندسازی کنتورها؛ شناسایی ۲۹ هزار دستکاری کنتور و جایگزینی ۱۷ هزار و ۵۰۰ مورد با کنتورهای هوشمند، به ما اجازه می‌دهد از این پس، «پایش لحظه‌ای» را جایگزین «بازرسی ادواری» کنیم.

مقابله با تهدیدات زیرساختی؛ شناسایی ۹ هزار و ۵۰۰ ماینر غیرقانونی و جمع‌آوری ۲۹۴ ترانسفورماتور ۲۰ کیلوولت غیرمجاز و ۷۳۵ کیلومتر کابلکشی غیرقانونی، عملاً بخشی از گلوگاه‌های فشاری که منجر به ناپایداری می‌شد را رفع کرده است.

از رویکرد سلبی تا مدیریت هوشمند

یکی از نکات حائز اهمیت در طرح مهتاب، تفکیک دقیق مصارف قانونی از سوءاستفاده‌های ساختاری است. معافیت‌های قانونی برای مراکز فرهنگی و مساجد، یا اولویتبخشی به برق چاه‌های کشاورزی، هرگز مجوزی برای «مصارف جانبی غیرقانونی» (مانند کارگاه‌های غیرمجاز متصل به این انشعابات) نیست. ما در طرح مهتاب، به دنبال بستن تمامی این مجاری نشت انرژی هستیم تا ظرفیت آزاد شده، مستقیماً به چرخه تولید و رفاه عمومی بازگردد.

نتیجه ملموس این سلسله اقدامات فنی، حفظ پایداری شبکه در ایام پیک بوده است؛ به‌گونه‌ای که تا ۲۰ تیرماه امسال، علی‌رغم تمامی چالش‌ها، خاموشی برای مشترکان خانگی به حداقل رسید. طرح مهتاب ثابت کرد که با تکیه بر دانش فنی، نیروی انسانی متخصص و اجرای قاطعانه قانون، میتوان شبکه توزیع برق را از یک سیستم آسیبپذیر به شبکه‌ای «تابآور» و «پاسخگو» تبدیل کرد. این مسیر با قدرت ادامه دارد، زیرا پایداری برق، پایداریِ زندگی است.

عبدالرضا حسینیمهر، مجری طرح کاهش تلفات برق شرکت توانیر