کاهش مصرف آب تهران به ۳ میلیون مترمکعب در روز رسید

به گزارش خبرنگار مهر، علیرضا جزءقاسمی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران، صبح امروز (یکشنبه) در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به محدودیت منابع آبی کشور و شرایط اقلیمی استان تهران اظهار کرد: اهمیت تهران از نظر تأمین خدمات آب و فاضلاب، با توجه به جمعیت و جایگاه این استان در کشور، بر کسی پوشیده نیست. از سوی دیگر، محدودیت منابع آبی، شرایط اقلیمی و تمرکز جمعیت، تأمین آب در این منطقه را با دشواری‌های بیشتری همراه کرده است.

وی افزود: برای عبور از یک سال آبی نرمال، معمولاً به حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی در پنج سد تأمین‌کننده آب تهران، در کنار منابع آب زیرزمینی، نیاز داریم. با این حال، در پنج سال گذشته و به دلیل تداوم خشکسالی‌ها، میزان ذخایر آبی در بسیاری از سال‌ها کمتر از ۵۰۰ میلیون مترمکعب بوده است.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: سال آبی گذشته را با حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی آغاز کردیم، اما با مجموعه اقداماتی که انجام شد و همراهی مردم و رسانه‌ها، توانستیم تابستان را بدون بروز اختلال جدی در تأمین آب و ارائه خدمات فاضلاب پشت سر بگذاریم.

عبور از تابستان با وجود آسیب به بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات

جزءقاسمی با اشاره به شرایط خاص کشور در سال گذشته و آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های آب‌رسانی در جریان جنگ اظهار کرد: بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات اصلی آب استان تهران آسیب دید، اما با تلاش همکاران آبفا و همکاری شهرداری و سایر دستگاه‌های خدمات‌رسان، این حوادث مانع استمرار تأمین آب شهروندان و جمع‌آوری فاضلاب نشد.

وی افزود: برخی از این حوادث، خسارت‌های سنگینی برای مجموعه آبفای استان تهران به همراه داشت، اما مدیریت شرایط به‌گونه‌ای انجام شد که نگرانی جدی برای مردم ایجاد نشود. یکی از اصول اساسی ما در این دوره، حفظ آرامش شهروندان و تداوم ارائه خدمات در تمام ساعات شبانه‌روز بود.

مدیرعامل آبفای استان تهران با قدردانی از همراهی رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی درباره وضعیت منابع آب گفت: انتقال واقعیت‌ها به مردم و همراهی رسانه‌ها نقش مهمی در جلب مشارکت عمومی داشت و این همکاری کمک کرد تابستان امسال را بدون مشکل جدی در تأمین آب پشت سر بگذاریم.

بارندگی تهران همچنان ۳۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت است

جزءقاسمی با اشاره به وضعیت بارندگی‌ها در سال آبی گذشته بیان کرد: اگرچه میزان بارندگی کشور در سال آبی گذشته نسبت به سال قبل از آن حدود ۱۱ درصد افزایش داشت، بارش‌ها در استان تهران همچنان ۳۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود.

وی با بیان اینکه سال آبی جدید به‌تازگی آغاز شده است، ابراز امیدواری کرد که بارش‌های مناسب در ماه‌های پیش‌رو به بهبود وضعیت منابع آبی کمک کند.

مدیرعامل آبفای استان تهران همچنین با اشاره به گستره منابع تأمین آب این استان گفت: بخشی از آب تهران از سدهای طالقان، کرج، لار و لتیان تأمین می‌شود و در کنار منابع آب سطحی، از منابع زیرزمینی نیز استفاده می‌کنیم. با توجه به شرایط اقلیمی، وضعیت بارندگی در استان‌های تهران، البرز و سمنان نامناسب‌تر از بسیاری از مناطق کشور بوده است.

وی تأکید کرد: بارندگی در سایر نقاط کشور لزوماً تأثیر مستقیمی بر منابع تأمین آب تهران ندارد؛ بنابراین، مدیریت منابع موجود و همراهی مردم در کاهش مصرف اهمیت ویژه‌ای دارد.

کاهش مصرف روزانه آب تهران از ۴ به ۳ میلیون مترمکعب

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به نتایج اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت مصرف اظهار کرد: مصرف روزانه آب تهران که حدود دو سال قبل به ۴ میلیون مترمکعب می‌رسید، اکنون به حدود ۳ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.

وی افزود: این میزان مصرف معادل حدود ۶ میلیارد بطری نیم‌لیتری آب در روز است؛ در حالی که مصرف قبلی، معادل ۸ میلیارد بطری نیم‌لیتری بود.

جزءقاسمی ادامه داد: در شش ماه نخست امسال، میزان برداشت آب در استان تهران حدود ۷۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت که از نظر حجم با ظرفیت سد لتیان قابل مقایسه است. همچنین، مقایسه مصرف در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که کاهش مصرف قابل توجهی اتفاق افتاده است.

وی با قدردانی از همراهی شهروندان در مدیریت مصرف آب گفت: این نتایج حاصل مجموعه اقداماتی است که در شبکه توزیع انجام شده و در کنار آن، مشارکت مردم نقش تعیین‌کننده‌ای داشته است.

سرانه مصرف آب تهران به ۱۸۰ لیتر رسید

جزءقاسمی با اشاره به کاهش سرانه مصرف آب در تهران اظهار کرد: سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی که در دو سال گذشته حدود ۲۵۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز بود، اکنون به حدود ۱۸۰ لیتر رسیده است؛ به این ترتیب، مصرف روزانه هر نفر حدود ۷۰ لیتر کاهش یافته است.

وی مدیریت هوشمند فشار شبکه، اصلاحات انجام‌شده در سامانه توزیع و همراهی مردم را از عوامل مؤثر در این کاهش دانست و افزود: با وجود این پیشرفت، همچنان با هدف تعیین‌شده برای کاهش سرانه مصرف به ۱۳۰ لیتر در شبانه‌روز فاصله داریم و باید مسیر مدیریت مصرف را ادامه دهیم.

مدیرعامل آبفای استان تهران تصریح کرد: برای سال جاری، برنامه‌های ویژه‌ای در سه محور مدیریت تأمین، مدیریت توزیع و مدیریت تقاضا تدوین شده و پروژه‌های مختلفی در این بخش‌ها در حال اجراست.

اجرای چهار پروژه بزرگ فاضلاب با سرمایه‌گذاری ۲۶ همتی

جزءقاسمی در ادامه با اشاره به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های فاضلاب استان تهران گفت: در کنار پروژه‌های جاری حوزه بهره‌برداری و تأمین آب، چند پروژه مهم نیز برای بهره‌برداری در سال جاری هدف‌گذاری شده است.

وی افزود: چهار پروژه اصلی در این بخش شامل فازهای هفتم و هشتم تصفیه‌خانه جنوب تهران، تصفیه‌خانه شهر پرند، ارتقای تصفیه‌خانه شهرک غرب تهران و تصفیه‌خانه رودهن و بومهن است.

مدیرعامل آبفای استان تهران با بیان اینکه این پروژه‌ها در مجموع ۱۱۸ میلیون مترمکعب به ظرفیت سالانه تصفیه فاضلاب و بازیابی پساب اضافه می‌کنند، اظهار کرد: سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای این چهار پروژه حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان است.

وی ادامه داد: اجرای این پروژه‌ها می‌تواند سهم قابل توجهی در توسعه خدمات فاضلاب کشور داشته باشد و ظرفیت تصفیه فاضلاب استان تهران را نیز افزایش دهد.

جزءقاسمی با اشاره به پیشرفت اجرایی این طرح‌ها گفت: پیشرفت فیزیکی این پروژه‌ها بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد اعلام شده و مراحل پایانی اجرای آن‌ها در حال انجام است. امیدواریم تا پایان سال، این تصفیه‌خانه‌ها وارد مدار بهره‌برداری شوند.

وی افزود: با بهره‌برداری از این طرح‌ها، ظرفیت تصفیه فاضلاب افزایش می‌یابد و وضعیت زیرساخت‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب در استان تهران به تعادل بیشتری نزدیک می‌شود.

تکمیل رینگ آب‌رسانی تهران برای افزایش تاب‌آوری شبکه

مدیرعامل آبفای استان تهران همچنین از اجرای پروژه‌هایی برای افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی آب شرب و تکمیل رینگ آب‌رسانی تهران خبر داد و گفت: افزایش ظرفیت مخازن ذخیره آب و تکمیل رینگ‌های آب‌رسانی، نقش مهمی در پایداری و تاب‌آوری شبکه توزیع آب دارد.

وی با اشاره به وضعیت اجرای رینگ‌های آب‌رسانی پایتخت اظهار کرد: بخش‌هایی از رینگ غربی و جنوبی تکمیل شده و تکمیل بخش‌های باقی‌مانده، به‌ویژه رینگ غربی، از اولویت‌های ما تا پایان سال است.

جزءقاسمی افزود: تکمیل این رینگ امکان جابه‌جایی مؤثرتر آب در نقاط مختلف شهر تهران را فراهم می‌کند و به افزایش ظرفیت انتقال آب در مناطقی که با محدودیت مواجه‌اند، کمک خواهد کرد.

وی با اشاره به تفاوت وضعیت منابع تأمین آب در شرق و غرب تهران گفت: شرایط سامانه غربی در مقایسه با سامانه شرقی مناسب‌تر است و وضعیت منابع در بخش شرقی با محدودیت بیشتری همراه است. با این حال، با تکمیل پروژه‌های زیرساختی و مدیریت شبکه می‌توان ظرفیت جابه‌جایی آب را افزایش داد و پایداری تأمین را بهبود بخشید.

محدودیت منابع مالی؛ چالش اجرای پروژه‌های زیرساختی

جزءقاسمی با اشاره به شرایط اعتباری کشور گفت: در سال جاری منابع مالی و اعتبارات عمرانی با محدودیت جدی مواجه است و اجرای پروژه‌ها بیش از گذشته به منابع جاری شرکت، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تسهیلات بانکی وابسته خواهد بود.

وی تأکید کرد: با وجود محدودیت‌های مالی، پروژه‌های اولویت‌دار در حوزه آب و فاضلاب تعریف شده‌اند و تلاش می‌کنیم با استفاده از ظرفیت‌های موجود، طرح‌های پیش‌بینی‌شده را به مرحله بهره‌برداری برسانیم.

مدیرعامل آبفای استان تهران ابراز امیدواری کرد با تداوم همکاری مردم، اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف و پیشبرد پروژه‌های زیرساختی، تأمین پایدار آب در استان تهران حفظ شود و سال آبی جاری با کمترین چالش ممکن به پایان برسد.

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره انشعابات غیرمجاز آب، تخلفات مشترکان و میزان اثربخشی برخوردهای قانونی در این حوزه گفت: انشعابات غیرمجاز یکی از عوامل افزایش آب بدون درآمد در شبکه توزیع است و شناسایی و برخورد با این تخلفات به‌صورت مستمر در دستور کار آبفای استان تهران قرار دارد.

وی افزود: بخشی از آب بدون درآمد ظاهری ناشی از انشعابات غیرمجاز و بخشی دیگر ناشی از خطاهای ابزارهای اندازه‌گیری است. اگرچه برخی انشعابات غیرمجاز پس از شناسایی قطع یا با طی مراحل قانونی به انشعاب مجاز تبدیل می‌شوند، این روند همچنان ادامه دارد و در مناطق دیگر نیز موارد جدیدی مشاهده می‌شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به گسترش ساخت‌وسازهای خارج از محدوده قانونی، به‌ویژه در مناطق روستایی و حاشیه‌ای استان، تصریح کرد: در برخی موارد، ساخت‌وسازها پیش از آنکه در مراحل اولیه متوقف شوند، گسترش پیدا می‌کنند. این واحدها پس از احداث به خدماتی مانند آب و برق نیاز دارند، اما محدودیت‌های قانونی امکان ارائه خدمات رسمی به آن‌ها را نمی‌دهد و همین مسئله زمینه استفاده از انشعابات غیرمجاز را فراهم می‌کند.

جزءقاسمی ادامه داد: بخش عمده انشعابات غیرمجاز در محدوده شرکت‌های اقماری و مناطق اطراف تهران مشاهده می‌شود. بر اساس آمار اعلام‌شده، سالانه حدود ۳۰۰ هزار انشعاب غیرمجاز شناسایی می‌شود که بخشی از آن‌ها قطع و بخشی نیز پس از طی مراحل قانونی تعیین تکلیف می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: در داخل شهر تهران نیز مواردی از تخلف در استفاده از انشعابات وجود دارد که از طریق بازدیدهای دوره‌ای و قرائت کنتورها شناسایی و پی‌گیری می‌شوند.

سهم فرسودگی شبکه در هدررفت آب تهران

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره فرسودگی شبکه توزیع آب، میزان هدررفت و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: میزان آب بدون درآمد در تهران حدود ۲۲ درصد است که در مقایسه با بسیاری از مناطق کشور، رقم پایینی محسوب می‌شود و به شاخص‌های کشورهای پیشرفته نزدیک است.

وی با اشاره به تفکیک هدررفت آب افزود: بخشی از آب بدون درآمد به عوامل ظاهری مانند انشعابات غیرمجاز و خطای ابزارهای اندازه‌گیری مربوط می‌شود و بخش دیگری از هدررفت نیز ناشی از نشتی و فرسودگی شبکه است.

جزءقاسمی با تأکید بر استفاده از فناوری‌های جدید در مدیریت شبکه گفت: در حوزه نشت‌یابی، شرکت‌های دانش‌بنیان روش‌های جدیدی را توسعه داده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به استفاده از فناوری‌های ماهواره‌ای اشاره کرد. برخی از این شرکت‌ها به‌صورت آزمایشی در حال همکاری با آبفای استان تهران هستند.

وی ادامه داد: در حوزه هوشمندسازی شبکه، به‌ویژه برای پایش و کنترل فشار، از تجهیزات و فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده می‌کنیم. هرچه تعداد حسگرهای نصب‌شده در شبکه بیشتر باشد و اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت خطوط و فشار آب در اختیار داشته باشیم، امکان مدیریت بهتر شبکه و شناسایی سریع‌تر مشکلات فراهم می‌شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به گستردگی زیرساخت‌های آب‌رسانی پایتخت گفت: در شهر تهران حدود ۲۰ هزار کیلومتر شبکه و خطوط انتقال آب وجود دارد که مدیریت دقیق آن نیازمند توسعه سامانه‌های پایش، تله‌متری، تله‌کنترل و تحلیل فشار است.

وی تأکید کرد: در این حوزه ظرفیت قابل توجهی برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان وجود دارد و آبفای استان تهران از شرکت‌هایی که توانسته‌اند فناوری‌های مورد نیاز را بومی‌سازی کنند، استقبال می‌کند.

تولید داخلی تجهیزات مورد نیاز آبفا با کمک شرکت‌های دانش‌بنیان

جزءقاسمی در ادامه، با اشاره به محدودیت‌های تأمین برخی تجهیزات از خارج کشور، به نمونه‌ای از همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: در شهر تهران مخازن اضطراری آب نصب شده است که تعداد آن‌ها حدود ۲۰۰ مخزن برآورد می‌شود و این طرح با همکاری شهرداری در حال توسعه است.

وی افزود: این مخازن به شیرآلات ویژه‌ای مجهز هستند که در شرایط اضطراری، از جمله هنگام وقوع زلزله، به‌صورت خودکار عمل می‌کنند و امکان حفظ ذخیره آب را فراهم می‌سازند.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: این شیرآلات پیش‌تر از خارج کشور، از جمله ژاپن، تأمین می‌شدند، اما اخیراً یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی موفق به تولید آن‌ها شده است. در همین راستا، سفارش ساخت بیش از ۱۳۰ شیرآلات مورد نیاز نیز ثبت شده است.

وی تصریح کرد: توسعه توان تولید داخلی، علاوه بر کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی، می‌تواند تأمین قطعات و تجهیزات ضروری برای استمرار خدمات آب و فاضلاب را تسهیل کند.

تفکیک شبکه‌های کنترلی از اینترنت برای افزایش امنیت سایبری

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره امنیت سایبری زیرساخت‌های آب و فاضلاب و آمادگی این مجموعه برای مقابله با حملات احتمالی گفت: امنیت سایبری از اولویت‌های مهم آبفای استان تهران است؛ به‌ویژه آنکه تأسیسات آب و فاضلاب از طریق سامانه‌های کنترلی متعددی مدیریت می‌شوند و حفاظت از این زیرساخت‌ها اهمیت بالایی دارد.

وی افزود: اقدامات مربوط به امنیت سایبری با رعایت استانداردهای سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات (افتا) و الزامات سازمان پدافند غیرعامل دنبال می‌شود و سامانه‌های حساس کنترلی تا حد امکان از شبکه عمومی اینترنت تفکیک شده‌اند.

جزءقاسمی ادامه داد: دسترسی بیرونی به سامانه‌های حساس محدود شده و تلاش کرده‌ایم ارتباطات کنترلی به‌گونه‌ای طراحی شوند که وابستگی مستقیم به اینترنت جهانی نداشته باشند. در این زمینه، نظارت و کنترل مستمر برای جلوگیری از بروز اختلال در تأسیسات در دستور کار قرار دارد.

وی با اشاره به حملات سایبری رخ‌داده در این مدت خاطرنشان کرد: حملات سایبری نیز در این دوره اتفاق افتاده است، اما خوشبختانه تاکنون اختلال خاصی در عملکرد مجموعه آبفای استان تهران ایجاد نشده است.

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کاهش مصرف آب بر درآمد شرکت آبفای استان تهران اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴، به دلیل کاهش فروش آب، حدود ۷.۶ هزار میلیارد تومان درآمد پیش‌بینی‌شده محقق نشد. برای سال جاری نیز پیش‌بینی شده بود که درآمد شرکت به حدود ۸ هزار میلیارد تومان برسد، اما در شش ماه نخست سال، درآمد به حدود ۵ هزار میلیارد تومان رسیده است.

وی افزود: با وجود تأثیر کاهش فروش بر درآمد شرکت، اولویت اصلی ما تأمین پایدار آب است و کاهش درآمد را برای تحقق این هدف پذیرفته‌ایم. در واقع، سیاست‌های وزارت نیرو در زمینه مدیریت مصرف را دنبال می‌کنیم، هرچند شرکت‌های آب و فاضلاب برای تأمین هزینه‌های جاری و اجرای پروژه‌ها به درآمد حاصل از فروش آب متکی هستند.

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به افزایش هزینه‌های شرکت ادامه داد: هزینه‌های ما در شش ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۸۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که شرکت‌های آب و فاضلاب اعتبار مستقلی از دولت برای پوشش هزینه‌های جاری دریافت نمی‌کنند و باید هزینه‌های خود را از محل درآمدهای شرکت تأمین کنند.

جزءقاسمی با اشاره به تغییر الگوی مصرف مشترکان گفت: سهم مشترکان خوش‌مصرف که دو سال پیش حدود ۲۹ درصد بود، اکنون به حدود ۵۰ درصد رسیده است. در مقابل، سهم مشترکان پرمصرف از حدود ۶۵ درصد به ۴۷ درصد و سهم مشترکان بسیار پرمصرف از ۵ درصد به ۳ درصد کاهش یافته است.

وی افزود: کاهش مصرف در گروه‌های پرمصرف، از نظر مدیریت منابع آب اتفاق مثبتی است، اما این گروه‌ها بخش مهمی از درآمد شرکت‌های آب و فاضلاب را تأمین می‌کنند. به همین دلیل، در این حوزه با دو ملاحظه هم‌زمان مواجه هستیم؛ از یک سو باید مصرف کاهش یابد و از سوی دیگر، منابع مالی لازم برای استمرار خدمات و اجرای پروژه‌ها تأمین شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران خاطرنشان کرد: پیشنهادهایی برای اصلاح تعرفه‌ها در پله‌های مختلف مصرف، به‌ویژه برای مشترکان پرمصرف، ارائه شد. این پیشنهادها افزایش‌هایی در محدوده ۶ تا ۱۲ درصد را شامل می‌شد، اما در نهایت به تصویب نرسید.

وی تأکید کرد: کاهش درآمد شرکت، در کنار افزایش هزینه‌ها و محدودیت اعتبارات عمرانی، تأمین منابع مورد نیاز پروژه‌ها را دشوارتر کرده است. با این حال، به دلیل اهمیت زیرساخت‌های آب و فاضلاب تهران، اجرای طرح‌های اولویت‌دار را متوقف نکرده‌ایم و از منابع جاری، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تسهیلات بانکی برای پیشبرد آن‌ها استفاده می‌کنیم.

سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران به ۳۵ درصد کاهش یافت

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره میزان استفاده از منابع آب زیرزمینی در تأمین آب تهران و پیامدهای برداشت از این منابع گفت: در سال‌های گذشته، به دلیل کاهش منابع آب سطحی و تداوم خشکسالی‌ها، سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران افزایش یافت و در مقطعی به حدود ۵۰ درصد رسید.

وی افزود: پیش از تشدید خشکسالی‌ها، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد آب تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شد، اما در سال‌های اخیر ناچار شدیم برای جبران کمبود منابع سطحی، برداشت از این منابع را افزایش دهیم.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: از سال گذشته روند کاهش برداشت از منابع زیرزمینی را آغاز کرده‌ایم و اکنون حدود ۳۵ درصد آب تهران از این منابع تأمین می‌شود. برنامه‌ریزی کرده‌ایم که در نیمه دوم سال نیز این سهم را کاهش دهیم و در صورت فراهم بودن شرایط، آن را به محدوده ۲۵ تا ۳۰ درصد برسانیم.

جزءقاسمی با اشاره به اینکه برداشت از منابع زیرزمینی تنها به آبفای استان تهران محدود نمی‌شود، اظهار کرد: شهرداری‌ها برای تأمین آب فضای سبز، بخش کشاورزی و برخی صنایع نیز از منابع زیرزمینی استفاده می‌کنند. بنابراین، مدیریت این منابع نیازمند توجه به مجموع برداشت‌ها در بخش‌های مختلف است.

وی با تأکید بر ضرورت کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی گفت: تلاش ما این است که با مدیریت مصرف و افزایش بهره‌وری در شبکه، وابستگی به این منابع را کاهش دهیم و از ظرفیت منابع آب سطحی به شکل مؤثرتری استفاده کنیم.

دانش‌آموزان، محور برنامه‌های فرهنگ‌سازی مصرف آب

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های فرهنگ‌سازی برای مصرف بهینه آب و استفاده از ظرفیت وزارت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: دانش‌آموزان یکی از مهم‌ترین گروه‌های هدف ما در برنامه‌های فرهنگ‌سازی هستند؛ زیرا آموزش این گروه می‌تواند به انتقال الگوی صحیح مصرف به خانواده‌ها نیز کمک کند.

وی افزود: در کنار استفاده از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، آموزش حضوری و ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین منظور، برنامه‌هایی با همکاری آموزش‌وپرورش در مدارس دنبال می‌شود.

جزءقاسمی با اشاره به طرح «همیار آب» گفت: این طرح یکی از برنامه‌های ویژه ما برای افزایش آگاهی دانش‌آموزان درباره اهمیت منابع آبی و ضرورت مصرف بهینه است و اجرای آن به‌صورت مستمر پی‌گیری می‌شود.

وی ادامه داد: تولید محتوای آموزشی، تهیه تیزرها و اقلام فرهنگی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ها از دیگر اقداماتی است که در این زمینه انجام می‌شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران با تأکید بر ضرورت مشارکت عمومی در مدیریت مصرف آب خاطرنشان کرد: فرهنگ‌سازی موضوعی مستمر است و برای دستیابی به نتایج پایدار، به همکاری آموزش‌وپرورش، رسانه‌ها و سایر نهادهای اجتماعی نیاز داریم.

هدررفت آب در تهران ۲۲ درصد است؛ برنامه‌ای برای افت فشار نداریم

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره میزان هدررفت آب در شبکه توزیع استان تهران اظهار کرد: میزان آب بدون درآمد در تهران حدود ۲۲ درصد است که بخشی از آن به هدررفت ظاهری، از جمله انشعابات غیرمجاز و خطای ابزارهای اندازه‌گیری، مربوط می‌شود.

وی افزود: بخش دیگری از این میزان به هدررفت واقعی ناشی از نشتی و مشکلات شبکه اختصاص دارد. همچنین بخشی از آب در فرآیندهای عملیاتی و تصفیه مصرف می‌شود که در محاسبات مربوط به آب بدون درآمد لحاظ می‌شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به برنامه‌های مدیریت فشار شبکه گفت: از بهمن‌ماه سال گذشته، مدیریت فشار شبکه را بازنگری کردیم و با توسعه سامانه‌های هوشمند، تلاش شده است فشار آب در طول شبانه‌روز متعادل‌تر شود.

وی ادامه داد: برخلاف برخی دوره‌های گذشته که در بعضی مناطق، شب‌ها کاهش شدید فشار یا قطع آب اتفاق می‌افتاد، امسال برنامه ما بر این بوده است که مدیریت فشار بدون ایجاد اختلال در تأمین آب شهروندان انجام شود.

جزءقاسمی با تأکید بر ادامه این روند گفت: توسعه سامانه‌های هوشمند و استفاده از فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان از برنامه‌های ما برای مدیریت دقیق‌تر شبکه است.

وی افزود: با توجه به گستردگی شبکه آب‌رسانی تهران و اختلاف ارتفاع بیش از ۹۰۰ متری میان برخی نقاط، مدیریت هوشمند فشار اهمیت زیادی دارد. هدف این است که ضمن کاهش هدررفت و افزایش بهره‌وری، از قطع آب یا افت فشاری که موجب نارضایتی مردم شود، جلوگیری کنیم.

نیاز ۵ همتی برای تکمیل پروژه‌های آب و فاضلاب تهران تا پایان سال

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه‌ها و تأثیر مدیریت مصرف بر وضعیت تأمین آب اظهار کرد: با وجود کاهش درآمد ناشی از افت فروش آب و محدودیت اعتبارات عمرانی، پروژه‌های مهمی در حوزه آب و فاضلاب استان در حال اجراست که تکمیل آن‌ها برای پایداری خدمات ضروری است.

وی افزود: ارزش روز پروژه‌های فاضلابی در دست اجرا حدود ۲۴ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود و برای پیشبرد و تکمیل طرح‌های مورد نظر تا پایان سال جاری، به حدود ۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم.

جزءقاسمی با اشاره به وضعیت اعتبارات عمرانی استان تهران گفت: از مجموع حدود ۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار عمرانی پیش‌بینی‌شده، تاکنون نزدیک به هزار میلیارد تومان محقق شده است. به همین دلیل، برای جبران کسری منابع از اعتبارات جاری شرکت، تسهیلات بانکی در قالب ماده ۵۶ و ظرفیت سرمایه‌گذاری استفاده می‌کنیم.

وی با تأکید بر اهمیت تداوم اجرای پروژه‌ها اظهار کرد: این طرح‌ها برای شهر تهران و استان تهران اهمیت حیاتی دارند و نمی‌توان اجرای آن‌ها را متوقف کرد. شبکه فاضلاب استان با تلاش‌های انجام‌شده به حدود ۹۵ درصد پوشش رسیده و با بهره‌برداری از تصفیه‌خانه‌های در دست اجرا، ظرفیت تصفیه نیز افزایش خواهد یافت.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: با تکمیل این پروژه‌ها، وضعیت جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب در استان متوازن‌تر می‌شود و امکان استفاده بیشتر از پساب و آب بازیافتی فراهم خواهد شد.

جزءقاسمی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نتایج مدیریت مصرف آب گفت: در شش ماه نخست امسال، برداشت آب در استان تهران حدود ۷۰ میلیون مترمکعب نسبت به دوره مورد مقایسه کاهش یافته است؛ رقمی که از نظر حجم با ظرفیت سد لتیان قابل مقایسه است.

وی خاطرنشان کرد: هدف ما این است که روند کاهش مصرف در ماه‌های آینده نیز ادامه پیدا کند، بدون آنکه در ارائه خدمات به شهروندان اختلالی ایجاد شود یا مردم با نگرانی ناشی از کمبود آب مواجه شوند.

استفاده از قنات‌های قدیمی تهران برای تأمین آب بررسی شد

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت قنات‌های قدیمی تهران و امکان استفاده از منابع آبی آن‌ها گفت: مدیریت منابع آب و قنات‌ها در حوزه مسئولیت شرکت آب منطقه‌ای قرار دارد و حتی حفر چاه برای تأمین آب شرب نیز به مجوز این شرکت نیاز دارد.

وی افزود: با توجه به شرایط آبی تهران، شرکت آب و فاضلاب مطالعاتی را برای بررسی امکان استفاده از قنات‌های قدیمی انجام داده است، اما بخش عمده این قنات‌ها به دلیل ساخت‌وسازهای شهری عملاً از چرخه بهره‌برداری خارج شده‌اند.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: برخی قنات‌های باقی‌مانده نیز به دلیل ورود آب‌های نامتعارف، از جمله رواناب‌های سطحی و آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های انسانی و صنعتی، از نظر کیفی شرایط مناسبی برای استفاده ندارند.

جزءقاسمی با اشاره به بررسی ۱۸ رشته قنات اظهار کرد: پس از انجام مطالعات و آزمایش‌های لازم، تنها یک رشته قنات برای استفاده انتخاب شد و سایر قنات‌ها یا از نظر فنی و اقتصادی توجیه نداشتند یا با محدودیت‌های کیفی مواجه بودند.

وی تأکید کرد: آب این منابع لزوماً برای شرب قابل استفاده نیست، اما در صورت برخورداری از کیفیت مناسب می‌توان از آن در بخش‌هایی مانند آبیاری فضای سبز بهره گرفت؛ موضوعی که نیازمند همکاری شهرداری و شرکت آب منطقه‌ای است.

تسهیلات بانکی فشار مستقیمی بر قبض آب شهروندان وارد نمی‌کند

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر استفاده از منابع مالی بانکی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی بر هزینه‌های شهروندان گفت: بازپرداخت تسهیلات بر عهده شرکت است و ارتباط مستقیمی با افزایش هزینه قبوض مشترکان ندارد؛ ضمن اینکه تعرفه آب تکلیفی است و شرکت اختیار تعیین مستقل قیمت را ندارد.

جزءقاسمی با اشاره به فاصله قابل‌توجه میان قیمت تمام‌شده و تعرفه دریافتی آب اظهار کرد: متوسط مبلغ دریافتی از مشترکان به ازای هر مترمکعب آب حدود ۱۱ هزار تومان است، در حالی که قیمت تمام‌شده تأمین هر مترمکعب آب برای شرکت به حدود ۸۸ هزار تومان رسیده است.

وی افزود: این فاصله در سال‌های اخیر به دلیل افزایش هزینه‌ها بیشتر شده و شرکت با محدودیت‌های مالی جدی مواجه است.

مدیرعامل آبفای استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره بالاترین قبض آب صادرشده در تهران نیز گفت: مبلغ قبوض به نوع کاربری و میزان مصرف بستگی دارد. در یک مورد، برای ساختمانی در شمال‌شرق تهران قبضی با مبلغی نزدیک به ۳۰ میلیارد تومان صادر شده بود که مصرف بالای آب ناشی از استفاده از چیلر جذبی در آن ساختمان، از عوامل اصلی این رقم اعلام شد.

وی تأکید کرد: چنین مواردی استثنایی است و نمی‌توان آن را نماینده وضعیت عمومی قبوض آب در تهران دانست.

آمادگی آبفای تهران برای تأمین پساب موردنیاز صنایع و فضای سبز

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره فروش پساب تصفیه‌شده به واحدهای صنعتی گفت: ظرفیت قابل‌توجهی برای تأمین آب موردنیاز صنایع و فضای سبز از محل پساب تصفیه‌شده وجود دارد و آبفای استان تهران آمادگی دارد نیاز این بخش‌ها را در چارچوب ضوابط و ظرفیت‌های موجود تأمین کند.

وی افزود: بخشی از پساب تولیدی برای تغذیه آبخوان‌ها و بخشی نیز در بخش کشاورزی استفاده می‌شود. در عین حال، با توجه به نیاز صنایع استان تهران، امکان افزایش استفاده از آب بازیافتی در بخش صنعت وجود دارد.

مدیرعامل آبفای استان تهران ادامه داد: برخی صنایع، از جمله واحدهای غذایی و دارویی، به دلیل ماهیت فعالیت خود برای استفاده از پساب محدودیت‌هایی دارند؛ با این حال، می‌توان نیاز بخش قابل‌توجهی از صنایع و فضای سبز را از این طریق تأمین کرد.

جزءقاسمی با اشاره به تفاوت قیمت پساب در تصفیه‌خانه‌های مختلف اظهار کرد: قیمت تمام‌شده آب بازیافتی به عواملی مانند قدمت تصفیه‌خانه و میزان سرمایه‌گذاری انجام‌شده بستگی دارد و بر همین اساس، نرخ آن در تصفیه‌خانه‌های مختلف متفاوت است.

وی افزود: بر اساس احکام قانونی، استفاده از پساب و آب بازیافتی باید در تأمین آب صنایع توسعه یابد و صنایع جدید در مناطقی که امکان دسترسی به پساب وجود دارد، نباید به منابع آب زیرزمینی و سطحی متکی باشند. همچنین برای انتقال صنایع موجود به استفاده از پساب، دوره زمانی مشخصی در نظر گرفته شده است.

مدیرعامل آبفای استان تهران خاطرنشان کرد: اجرای این سیاست نیازمند همکاری شرکت‌های آب منطقه‌ای و مدیریت تخصیص منابع آب است تا در مناطقی که امکان استفاده از پساب وجود دارد، منابع آب متعارف به‌تدریج به مصارف اولویت‌دار اختصاص یابد.

نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب در ۴۰۰ هزار واحد

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر تجهیزات کاهنده مصرف آب و برنامه‌های مدیریت مصرف در بخش خانگی و اداری گفت: کاهش مصرف در گروه مشترکان پرمصرف و بسیار پرمصرف نشان می‌دهد که ترکیب اقدامات فرهنگی، مدیریت مصرف و تعرفه‌گذاری پلکانی می‌تواند رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر دهد.

وی افزود: بخشی از مشترکان پرمصرف با مشاهده آثار مصرف خود در قبوض آب، مصرفشان را کاهش داده و به گروه‌های مصرف پایین‌تر منتقل شده‌اند.

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به الزام دستگاه‌های اجرایی به کاهش مصرف آب اظهار کرد: مصرف آب ادارات و دستگاه‌های دولتی به‌صورت مستمر پایش می‌شود و در صورت رعایت‌نشدن الزامات، محدودیت‌هایی برای آن‌ها در نظر گرفته خواهد شد. این محدودیت‌ها می‌تواند از اعمال محدودیت در میزان مصرف تا قطع موقت آب متغیر باشد.

جزءقاسمی ادامه داد: استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف در دستگاه‌های اجرایی، مدارس، مساجد و سایر مراکز عمومی در اولویت برنامه‌های امسال قرار دارد. در بخش خانگی نیز نصب این تجهیزات تابع ضوابط قانونی و درخواست مشترکان است.

وی با اشاره به روند اجرای این طرح گفت: در نیمه نخست امسال، تجهیزات کاهنده مصرف در حدود ۴۰۰ هزار واحد نصب شده است؛ این در حالی است که مجموع واحدهای تحت پوشش در سال گذشته حدود ۳۰۰ هزار واحد بود.

مدیرعامل آبفای استان تهران افزود: با احتساب این آمار، تعداد واحدهایی که تاکنون از این تجهیزات بهره‌مند شده‌اند به حدود ۷۰۰ هزار واحد می‌رسد.

جزءقاسمی درباره میزان اثرگذاری این تجهیزات اظهار کرد: میزان کاهش مصرف به نوع تجهیزات، الگوی مصرف و شرایط هر واحد بستگی دارد و می‌تواند بین ۱۰ تا ۳۰ درصد متغیر باشد. به‌طور متوسط، کاهش مصرف حدود ۱۵ درصدی از محل استفاده از تجهیزات کاهنده قابل مشاهده و پایش است.

خسارت جنگ به تأسیسات آب و فاضلاب تهران بیش از ۲ همت بود

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره میزان خسارت‌های واردشده به تأسیسات آب و فاضلاب تهران در جریان جنگ و زمان بازگشت این تأسیسات به مدار بهره‌برداری گفت: بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات آب و فاضلاب استان تهران آسیب دید، اما با تلاش همکاران، این تأسیسات طی حدود یک هفته تا ۱۰ روز دوباره وارد مدار شد تا تأمین آب شهروندان با اختلال مواجه نشود.

وی میزان خسارت مالی واردشده به مجموعه تأسیسات آب و فاضلاب تهران را بیش از ۲ هزار میلیارد تومان اعلام کرد.

مدیرعامل آبفای استان تهران همچنین درباره اصلاح و نوسازی شبکه‌های فرسوده آب اظهار کرد: شناسایی نقاط نیازمند اصلاح و بازسازی بر اساس اطلاعات حاصل از حوادث و اتفاقات شبکه انجام می‌شود و پروژه‌های نوسازی در مناطق مختلف، به‌ویژه محدوده‌های دارای شبکه فرسوده، در دستور کار قرار دارد.

جزءقاسمی افزود: سال گذشته حدود ۲۱۰ کیلومتر از شبکه فرسوده آب شهر تهران بازسازی شد و این روند بر اساس اولویت‌بندی و نیاز شبکه ادامه خواهد داشت.

آمادگی آبفای تهران برای مقابله با پیامدهای ال‌نینو و بارش‌های سیل‌آسا

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره تمهیدات آبفای تهران برای مقابله با پیامدهای احتمالی پدیده ال‌نینو و بارش‌های شدید گفت: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های قابل‌توجه، تمهیدات لازم در دو حوزه آب و فاضلاب پیش‌بینی شده و برنامه‌های آمادگی برای مدیریت شرایط اضطراری در حال اجراست.

وی با اشاره به مخاطرات احتمالی بارندگی‌های شدید برای شبکه فاضلاب اظهار کرد: شبکه فاضلاب برای انتقال فاضلاب طراحی شده است، اما ورود حجم زیادی از آب باران و رواناب‌های سطحی، به‌ویژه در مواردی که انشعابات غیرمجاز آب باران به شبکه متصل شده‌اند، می‌تواند عملکرد آن را تحت تأثیر قرار دهد.

مدیرعامل آبفای استان تهران افزود: به همین منظور، شبکه فاضلاب مورد بررسی قرار گرفته، عملیات شست‌وشو انجام شده و نقاط لازم برای مدیریت جریان و تغییر مسیر آن شناسایی شده‌اند. همچنین تمهیدات موردنیاز در تصفیه‌خانه‌ها و کانال‌های ورودی و خروجی پیش‌بینی شده و مانورهایی برای ارزیابی آمادگی تجهیزات و نیروها برگزار شده است.

جزءقاسمی درباره آمادگی تأسیسات تأمین آب نیز گفت: بارش‌های سیل‌آسا ممکن است موجب افزایش کدورت رودخانه‌ها و منابع سطحی و در نتیجه بالا رفتن کدورت آب ورودی به تصفیه‌خانه‌ها شود. بر همین اساس، مواد موردنیاز برای تصفیه آب و تجهیزات لازم پیش‌بینی شده است تا در صورت افزایش کدورت، فرآیند تصفیه بدون اختلال ادامه یابد.

وی ادامه داد: برای مواجهه با احتمال قطع برق نیز تمهیدات لازم در زمینه ماشین‌آلات، دیزل‌ژنراتورها و پمپ‌ها در نظر گرفته شده است تا آمادگی مجموعه برای مدیریت شرایط اضطراری افزایش یابد.

ذخایر سدهای تهران ۱۴۸ میلیون مترمکعب بیشتر از سال گذشته است

مدیرعامل آبفای استان تهران با اشاره به وضعیت منابع آبی پایتخت گفت: میزان بارش‌ها در سال آبی گذشته ۳۶ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بود، اما پیش‌بینی‌ها از احتمال بهبود بارش‌ها در پاییز حکایت دارد.

جزءقاسمی تأکید کرد: با وجود این پیش‌بینی‌ها، برنامه‌های مدیریت تأمین، توزیع و مصرف آب متوقف نشده و اقدامات لازم برای آمادگی در تابستان آینده ادامه دارد؛ زیرا نمی‌توان تأمین آب را صرفاً به تحقق پیش‌بینی‌های بارندگی وابسته کرد.

وی افزود: حجم ذخایر سدهای تهران در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۴۸ میلیون مترمکعب بیشتر است و تلاش می‌شود این ذخایر مدیریت و حفظ شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران ابراز امیدواری کرد با تحقق بارش‌های مناسب و همراهی شهروندان در مدیریت مصرف، تأمین آب تهران در سال آینده نیز با شرایط مطلوب‌تری دنبال شود.

جزءقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش برداشت از منابع زیرزمینی و کیفیت آب شرب در مناطق جنوبی و شرقی تهران گفت: در سال‌های گذشته و هم‌زمان با تشدید خشکسالی، سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران در مقاطعی به حدود ۵۰ درصد رسیده بود، اما این میزان اکنون به حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است.

وی افزود: برنامه‌ریزی شده است در نیمه دوم سال نیز سهم برداشت از منابع زیرزمینی، در صورت فراهم بودن شرایط، به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یابد تا فرصت بیشتری برای بهبود وضعیت سفره‌های آب زیرزمینی فراهم شود.

مدیرعامل آبفای استان تهران درباره کیفیت آب شرب نیز اظهار کرد: کیفیت آب خط قرمز شرکت است و کنترل‌های مستمر و ویژه‌ای برای اطمینان از رعایت استانداردهای کیفی انجام می‌شود.

جزءقاسمی با بیان اینکه تأمین آب تهران بر پایه اختلاط منابع سطحی و زیرزمینی انجام می‌شود، ادامه داد: در شبکه توزیع، آب به‌گونه‌ای مدیریت می‌شود که استانداردهای کیفی در نقاط مختلف شهر رعایت شود. تکمیل رینگ‌های انتقال آب تهران، به‌ویژه در بخش‌های غربی و جنوبی، نیز امکان مدیریت بهتر توزیع و اختلاط منابع را فراهم کرده است.

وی تأکید کرد: نظارت بر کیفیت آب تنها به آزمایش‌ها و کنترل‌های داخلی شرکت محدود نیست و دانشگاه‌های علوم پزشکی و شبکه‌های بهداشت نیز به‌صورت مستمر وضعیت بهداشتی آب تهران را پایش می‌کنند.