النینو تهدید نیست؛ بارشهای پیشرو فرصتی برای آبگیری سدها
به گزارش خبرنگار مهر، کارگاه آموزشی «دورپیوندها، سامانههای پیشبینی و هشدار» امروز چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ با حضور جمعی از مدیران ارشد وزارت نیرو، کارشناسان و صاحبنظران حوزه آب و هواشناسی در محل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران برگزار شد و در این نشست، آخرین مباحث مرتبط با پیشبینی پدیدههای اقلیمی، سامانههای هشدار، مدیریت هوشمند مخازن سدها و بهرهگیری از هوش مصنوعی در مدیریت منابع آب مورد بررسی قرار گرفت.
حمیدرضا جانباز، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا و مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران، در این کارگاه با اشاره به پیشبینی وقوع پدیده النینو و شرایط اقلیمی پیشرو اظهار کرد: اگر یک پدیده اقلیمی صرفاً به عنوان تهدید تلقی شود، کشور با مشکلات بیشتری مواجه خواهد شد، بنابراین رویکرد ما این است که رویداد پیشرو را با نگاه علمی بررسی کنیم و از ظرفیت آن برای بهبود مدیریت منابع آب استفاده کنیم.
وی افزود: هشدارهایی که بهموقع از سوی سازمان هواشناسی صادر شده، موجب شده دستگاههای مرتبط با مدیریت بحران نسبت به شرایط پیشرو هوشیار شوند و هماهنگیهای لازم در این زمینه شکل بگیرد. در مجموعه وزارت نیرو نیز هشدارهای لازم به استانداران صادر شده و قرار است در هفتههای آینده موضوع در دولت از سوی وزرای نیرو و راه و شهرسازی مطرح شود تا هماهنگی میان بخشهای مختلف، از جمله بخش کشاورزی، برای مواجهه با شرایط احتمالی انجام گیرد.
جانباز ادامه داد: طی حدود یک ماه گذشته بخش قابل توجهی از استانها درگیر این موضوع شدهاند تا بتوانیم پدیده پیشرو را به عنوان یک رویداد علمی مورد بررسی قرار دهیم و متناسب با شرایط و اقتضائات، شیوه مدیریت را تنظیم کنیم.
معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا با تأکید بر ضرورت سناریونویسی برای شرایط پیشرو گفت: وزارت نیرو بر اساس پیشبینیهای سازمان هواشناسی، سناریوهای مختلف از جمله سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه را تدوین خواهد کرد تا متناسب با هر وضعیت، اقدامات مدیریتی لازم انجام شود.
وی با اشاره به حضور مدیران عامل شرکتهای آب منطقهای استانها در این کارگاه، آگاهیرسانی عمومی و افزایش هماهنگی میان دستگاههای مختلف را از الزامات مدیریت شرایط پیشرو دانست و گفت: ابلاغیههای لازم برای آمادگی و مواجهه با شرایط احتمالی صادر شده و توصیه ما این است که نشستهای استانی نیز با جدیت برگزار شود.
جانباز افزود: ابلاغیه دیگری نیز با امضای وزیر نیرو و وزیر کشور برای استانداران ارسال خواهد شد تا آمادگی لازم در استانها ایجاد شود و دستگاههای مرتبط بتوانند پیش از وقوع هرگونه شرایط خاص، اقدامات پیشگیرانه لازم را انجام دهند.
تأکید وزارت نیرو بر پایش مستمر هشدارهای هواشناسی
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران، پایش مستمر هشدارهای سازمان هواشناسی را یکی دیگر از الزامات مدیریت شرایط پیشرو عنوان کرد و گفت: مدیران استانی، مدیران بحران و مجموعههای مرتبط باید با هوشیاری بیشتری موضوع را دنبال کنند و حساسیت لازم نسبت به هشدارهای هواشناسی داشته باشند.
وی با اشاره به افزایش دقت پیشبینیهای سازمان هواشناسی در سالهای اخیر اظهار کرد: هشدارهای این سازمان باید به عنوان یکی از مبانی اصلی تصمیمگیری در مدیریت منابع آب و بحران مورد استفاده قرار گیرد و مدیران باید بر اساس این هشدارها آمادگی لازم را ایجاد کنند.
جانباز ادامه داد: در مواجهه با سناریوی بارشهای سنگین باید این احتمال را در نظر بگیریم که بخش قابلتوجهی از کشور تحت تأثیر سامانههای بارشی قرار گیرد و بر همین اساس، افزایش ظرفیت تنظیم آب و آمادگی برای مدیریت سیلابهای احتمالی در دستور کار قرار گیرد.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده پس از سیلابهای سالهای اخیر، بهویژه سیلاب سال ۱۳۹۸، گفت: شناسایی نقاط پرخطر رودخانهها در سالهای گذشته به صورت مستمر دنبال شده و بسیاری از نقاط حادثهخیز، بهخصوص در محدوده شهرها و مناطقی که ساختوساز یا فعالیتهای انسانی در حریم رودخانهها شکل گرفته، شناسایی شدهاند.
معاون وزیر نیرو تأکید کرد: با وجود اقدامات انجامشده، مدیران بحران و مدیران شرکتهای مدیریت منابع آب و آب منطقهای باید با حساسیت بیشتری موضوع نقاط پرخطر رودخانهها را پیگیری کنند تا آمادگی لازم برای شرایط احتمالی وجود داشته باشد.
بارشهای پیشرو فرصتی برای آبگیری سدها
جانباز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به قرار داشتن کشور در انتهای سال آبی، بارشهای پیشرو را علاوه بر یک موضوع نیازمند آمادگی، فرصتی برای تقویت ذخایر آبی کشور دانست و گفت: بخش قابلتوجهی از کشور ممکن است تحت تأثیر سامانههای بارشی قرار گیرد و در چنین شرایطی باید علاوه بر آمادگی برای مدیریت سیلاب، از ظرفیت بارشها برای افزایش ذخایر آب استفاده کنیم.
وی افزود: با توجه به قرار داشتن در انتهای سال آبی و وضعیت فعلی حجم آب ذخیرهشده در سدها، بارشهای پیشرو میتواند فرصت مناسبی برای آبگیری سدها و تأمین آب مورد نیاز مصارف پاییندست، بهویژه بخش کشاورزی، فراهم کند.
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به اهمیت ذخایر سدها برای تولید برق نیز اظهار کرد: در حوزههایی که امکان افزایش ذخیره آب وجود دارد، باید از ظرفیت برقآبی استفاده شود؛ چراکه با توجه به احتمال بروز مشکلات در تأمین انرژی در فصل سرد، مدیریت ذخایر آب پشت سدها میتواند از منظر تولید برق نیز اهمیت داشته باشد.
وی تصریح کرد: باید با یک نگاه علمی و مدیریتی، سطح آمادگی کشور برای مدیریت آب و استفاده از ظرفیتهای موجود را افزایش دهیم و شرایط پیشرو را صرفاً به عنوان یک تهدید نبینیم.
جانباز یکی دیگر از ظرفیتهای احتمالی بارشها را تقویت منابع آب زیرزمینی عنوان کرد و گفت: در صورت فراهم بودن شرایط، میتوان از بارشهای پیشرو برای تقویت تغذیه منابع آب زیرزمینی نیز استفاده کرد و این موضوع باید در چارچوب برنامههای مدیریت منابع آب مورد توجه قرار گیرد.
استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت هوشمند سدها
معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا در ادامه بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین برای مدیریت پدیدههای اقلیمی تأکید کرد و گفت: باید از فناوریهای جدید در مواجهه با پدیدههای اقلیمی استفاده کنیم و در این زمینه، سامانههای پیشبینی و هشدار و کاربرد هوش مصنوعی از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در این کارگاه آموزشی موضوعاتی همچون سامانههای هشدار، استفاده از هوش مصنوعی، تجربه مدیریت پویای سدها و روشهای نوین مدیریت منابع آب مورد بررسی قرار گرفت و تعداد زیادی از همکاران وزارت نیرو نیز در این حوزهها فعالیت کردهاند.
جانباز ادامه داد: برای مدیریت هوشمند مخازن سدها نیز برنامههایی در نظر گرفته شده و مشاورانی برای ارائه برنامه در این زمینه تعیین شدهاند تا بتوانیم از ظرفیتهای علمی و فناورانه برای ارتقای مدیریت مخازن استفاده کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت اطلاعرسانی علمی درباره پدیده النینو و شرایط اقلیمی پیشرو اظهار کرد: باید با انجام مطالعات علمی و برگزاری نشستهای تخصصی، اطلاعات دقیقتر و علمیتری در اختیار جامعه قرار گیرد و دغدغههایی که در فضای مجازی شکل گرفته است، با اطلاعرسانی صحیح به سمتوسوی علمی و درست هدایت شود.
معاون وزیر نیرو خاطرنشان کرد: النینو یک پدیده علمی است و نباید آن را به معنای وقوع سیلابهای عجیب و غریب تلقی کرد؛ بلکه باید با پیشبینی دقیق، مدیریت صحیح، استفاده از فناوری و آمادگی دستگاههای اجرایی با آن مواجه شد.
جانباز تأکید کرد: اگر بتوانیم دغدغههای موجود در فضای عمومی را با اطلاعرسانی صحیح و علمی مدیریت کنیم و همزمان از ظرفیت سامانههای پیشبینی، هشدار و مدیریت هوشمند منابع آب بهره بگیریم، میتوان تابآوری کشور را افزایش داد و حتی از این ظرفیت برای آمادگی بهتر در برابر کمآبیهای سالهای آینده استفاده کرد.
مشاهدهٔ متن در پایگاه منبع