جوانان نباید از میدان تولید خارج شوند/ اولویت دوران پساجنگ، «حفظ اشتغال موجود» است، نه فقط ایجاد فرصتهای جدید/ اشتغال جوانان در پساجنگ نیازمند اقدامات فوری است
یاسر اسلامدوست کاربندی، نماینده مردم تالش، رضوانشهر و ماسال و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت با اشاره به آسیبهای جنگ به برخی کسبوکارها و قطع درآمد حدود ۵ درصد از جوانان شاغل کشور در دوره جنگ براساس آخرین پیمایش ملی وزارت ورزش و جوانان؛ گفت: مسئله اشتغال جوانان پس از جنگ را باید فراتر از موضوع «ایجاد چند فرصت شغلی جدید» دید. جوانان مهمترین سرمایه انسانی و یکی از اصلیترین پیشرانهای تولید، نوآوری و فعالیت اقتصادی کشور هستند و هرگونه اختلال در اشتغال آنان، علاوه بر آثار اقتصادی، مستقیماً بر معیشت خانوادهها، امید اجتماعی، ازدواج، فرزندآوری و آینده جمعیتی کشور نیز اثر میگذارد.
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با تأکید بر اینکه در شرایط پس از جنگ، اولویت نخست در سیاستگذاری باید حفظ اشتغال موجود و جلوگیری از تبدیل آسیبهای موقت اقتصادی به بیکاری پایدار باشد؛ تصریح کرد: اگر یک واحد تولیدی یا کسبوکار کوچک به دلیل کاهش تقاضا، اختلال در فعالیت، افزایش هزینهها یا مشکلات نقدینگی تعطیل شود، بازگرداندن آن به چرخه تولید بسیار دشوارتر و پرهزینهتر از حفظ فعالیت آن در زمان بحران است.
مسئله اشتغال جوانان محدود به «نبود شغل» نیست
اسلامدوست ادامه داد: از این منظر، نتایج پیمایش ملی وزارت ورزش و جوانان درباره وضعیت جوانان پس از جنگ، از جمله گزارش درباره از دست رفتن درآمد بخشی از جوانان شاغل و تأثیر عواملی همچون کاهش قدرت خرید، اختلال اینترنت و تعطیلی واحدهای تولیدی، باید برای سیاستگذاران یک هشدار جدی باشد. این عوامل نشان میدهند که مسئله اشتغال جوانان فقط به «نبود شغل» محدود نیست؛ بلکه تابآوری شغل و پایداری کسبوکار نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
حل مشکل اشتغال جوانان نیازمند مجموعهای از اقدامات فوری و مشخص
وی با بیان اینکه در شرایط فعلی پیشنهاد کارشناسان مبنی بر تمرکز بر اصلاحات تدریجی، خرد و قابل اجرا، پیشنهاد درستی است؛ اضافه کرد: اما این اصلاحات باید هدفمند، زمانبندیشده و قابل ارزیابی باشند. ما نباید برای حل مسئله اشتغال جوانان منتظر اجرای یک برنامه بسیار بزرگ و چندساله بمانیم؛ بلکه باید از مجموعهای از اقدامات فوری و مشخص شروع کنیم.
حمایت از مشاغل آسیبدیده در جنگ، محدود به تزریق منابع مالی کوتاهمدت نشود
نماینده مردم تالش، رضوانشهر و ماسال در مجلس اولین اقدام در این مسیر را شناسایی و حمایت از کسبوکارها و مشاغلی خواند که در جریان جنگ و پیامدهای آن آسیب دیدهاند و تصریح کرد: دولت باید مشخص کند چه تعداد واحد تولیدی و خدماتی، چه تعداد کسبوکار خرد و چه تعداد شغل جوانان در معرض خطر قرار گرفتهاند و برای هر گروه، بسته حمایتی متناسب طراحی کند. حمایت باید بهگونهای باشد که به حفظ نیروی کار و بازگشت بنگاه به فعالیت منجر شود، نه اینکه صرفاً منابع مالی برای مدتی کوتاه تزریق شود.
تغییر سیاست تسهیلات اشتغال از «پرداخت وام» به «تأمین مالی اشتغال پایدار»
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با تأکید بر اینکه سیاست تسهیلات اشتغال هم باید از «پرداخت وام» به «تأمین مالی اشتغال پایدار» تغییر کند؛ اضافه کرد: پرداخت تسهیلات زمانی اثرگذار است که متقاضی علاوه بر سرمایه، بازار فروش، مهارت، مشاوره و امکان استمرار فعالیت داشته باشد. در غیر این صورت ممکن است جوانی که تسهیلات دریافت کرده، با بدهی مواجه شود بدون آنکه شغل پایداری ایجاد شده باشد. بنابراین باید تسهیلات به طرحهای دارای توجیه اقتصادی و ظرفیت واقعی ایجاد یا حفظ اشتغال اختصاص یابد و نتیجه آن نیز قابل ارزیابی باشد.
اسلامدوست ادامه داد: در همین زمینه، اقدام اخیر وزارت ورزش و جوانان برای راهاندازی سازوکار مشخص تسهیلات اشتغال جوانان میتواند مفید باشد، اما موفقیت آن وابسته به این است که منابع به سمت اشتغال واقعی و پایدار هدایت شوند و صرفاً تعداد وامهای پرداختشده بهعنوان شاخص موفقیت در نظر گرفته نشود.
قدرت خرید مردم؛ یکی از مؤلفههای سیاست اشتغال
نماینده مردم تالش در مجلس با بیان اینکه باید قدرت خرید مردم را هم بهعنوان یکی از مؤلفههای سیاست اشتغال در نظر گرفت؛ اضافه کرد: تولیدکننده زمانی میتواند نیروی کار خود را حفظ کند که محصول یا خدمت او بازار داشته باشد. اگر قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا کند، تقاضا کاهش مییابد، فروش بنگاهها پایین میآید و در نهایت اشتغال نیز تحت فشار قرار میگیرد. بنابراین سیاست اشتغال نمیتواند از سیاستهای معیشتی و اقتصادی کشور جدا باشد.
اسلامدوست با تأکید بر اینکه در این مسیر باید موضوع زیرساختهای ارتباطی و اقتصاد دیجیتال نیز جدی گرفته شود؛ گفت: امروز بخشی از جوانان از طریق فروش اینترنتی، خدمات آنلاین، تولید محتوا، کسبوکارهای خانگی و پلتفرمهای دیجیتال امرار معاش میکنند. برای این گروه، اختلال ارتباطی صرفاً یک مشکل فنی نیست؛ بلکه میتواند مستقیماً به معنای از دست رفتن مشتری و درآمد باشد. بنابراین پایداری زیرساخت ارتباطی باید بهعنوان یکی از الزامات محیط کسبوکار مورد توجه قرار گیرد.
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس ایجاد ارتباط واقعی میان آموزش و بازار کار را یکی دیگر از الزامات حل مشکل اشتغال جوانان خواند و افزود: یکی از مشکلات ساختاری بازار کار این است که بخشی از فارغالتحصیلان، علیرغم برخورداری از مدرک تحصیلی، مهارت مورد نیاز بازار را ندارند. توسعه آموزشهای مهارتی، فنی و حرفهای، کارآموزی و پیوند مراکز آموزشی با بنگاههای اقتصادی باید به یکی از محورهای اصلی سیاست اشتغال جوانان تبدیل شود. مرکز پژوهشهای مجلس نیز در مطالعات خود بر مشکلات نظام آموزش مهارتی، از جمله ضعف نیازسنجی و تربیت نیروی انسانی متناسب با نیاز بازار تأکید کرده است.
بنگاههای کوچک و مشاغل خرد در برابر شوکهای اقتصادی آسیبپذیرترند
اسلامدوست حمایت ویژه از بنگاههای کوچک و متوسط و مشاغل خرد را یکی دیگر از الزامات حل مسئله اشتغال خواند و گفت: بخش قابلتوجهی از فرصتهای اشتغال جوانان در همین واحدها شکل میگیرد و این بنگاهها در برابر شوکهای اقتصادی آسیبپذیرتر هستند. کاهش بروکراسی، تسهیل مجوزها، دسترسی بهتر به منابع مالی، حمایت از بازار فروش و کاهش هزینههای غیرضروری میتواند در کوتاهمدت اثر بیشتری از سیاستهای پرهزینه و پیچیده داشته باشد.
دولت باید یک برنامه مشخص و قابل سنجش برای اشتغال جوانان در دوره پساجنگ داشته باشد
وی با بیان اینکه در نهایت، معتقدم دولت باید برای دوره پساجنگ، یک برنامه مشخص و قابل سنجش برای اشتغال جوانان داشته باشد؛ اضافه کرد: برنامهای که در آن فقط هدف کلی «ایجاد اشتغال» نوشته نشود، بلکه مشخص باشد چه تعداد شغل در معرض خطر قرار دارد، چه تعداد کسبوکار باید احیا شود، چه منابعی اختصاص مییابد، کدام دستگاه مسئول است و در چه بازه زمانی باید چه نتیجهای حاصل شود.
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با تأکید بر اینکه مجلس نیز باید در کنار دولت، بر اجرای این برنامه نظارت کند و گزارش عملکرد دستگاهها را بهصورت منظم مطالبه کند؛ تصریح کرد: شاخص موفقیت نباید صرفاً تعداد تسهیلات پرداختشده یا طرحهای افتتاحشده باشد؛ بلکه باید تعداد شغلهای پایدار ایجادشده و شغلهای موجود حفظشده، میزان ماندگاری کسبوکارها و افزایش درآمد واقعی شاغلان مورد سنجش قرار گیرد.
سرمایهگذاری بر روی نوآوری جوانان برای کاهش هزینههای اجتماعی
نماینده مردم تالش، رضوانشهر و ماسال در مجلس با بیان اینکه جوانان امروز فقط متقاضی کار نیستند؛ بلکه بخشی از ظرفیت تولید و آینده اقتصادی کشور هستند؛ عنوان کرد: اگر بتوانیم سرمایه انسانی جوان کشور را در مسیر تولید، کارآفرینی و نوآوری فعال نگه داریم، هزینههای اجتماعی و اقتصادی بسیار بزرگی را کاهش خواهیم داد. بنابراین در شرایط کنونی، سیاست درست این است که به جای وعدههای بزرگ و غیرقابل اجرا، مجموعهای از اقدامات کوچک، فوری، دقیق و قابل ارزیابی را آغاز کنیم و همزمان اصلاحات ساختاری بازار کار را نیز بهصورت مرحلهای پیش ببریم. این مسیر میتواند هم به حفظ اشتغال موجود کمک کند، هم کسبوکارهای آسیبدیده را دوباره به چرخه فعالیت برگرداند و هم زمینه ورود نسل جدید جوانان به عرصه تولید و کارآفرینی را فراهم کند. /
پایان پیام
مشاهدهٔ متن در پایگاه منبع