حمایت از نخبگان باید فراتر از کمکهای مالی باشد/ افقهای روشن شغلی، نخبگان را در وطن ماندگار میکند
سید ابوالحسن مصطفوی نایبرئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار خانه ملت، درباره پرداخت ماهانه ۲۰ میلیون تومان برای جذب رتبههای برتر کنکور از سوی دانشگاه تهران، گفت: اصل حمایت از دانشجویان ممتاز و رتبههای برتر کنکور اقدامی مثبت است، اما نباید تصور کرد که پرداخت ماهانه ۲۰ میلیون تومان بهتنهایی میتواند مسئله ماندگاری نخبگان در کشور را حل کند؛ چراکه حمایت از سرمایههای علمی کشور نیازمند مجموعهای از سیاستهای آموزشی، پژوهشی، رفاهی و شغلی است.
نماینده مردم رزن و درگزین در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه سیاست بورسیه شدن برترینهای کنکور از گذشته رواج داشته و مربوط به امروز نیست، افزود: دانشگاه تهران این حمایت را از محل منابع بنیاد خیرین دانشگاه پرداخت میکند و ارتباطی با بودجه جاری دانشگاه ندارد؛ بنابراین باید میان حمایتهای خیرخواهانه و سیاستهای رسمی دولت برای جذب و نگهداشت نخبگان تفکیک قائل شد. چنین اقداماتی میتواند بهعنوان یک تجربه موفق مورد توجه قرار گیرد و سایر دانشگاهها نیز متناسب با ظرفیتهای خود از مشارکت خیرین برای حمایت از دانشجویان ممتاز استفاده کنند.
پرداخت ۲۰ میلیون تومان بهتنهایی مانع مهاجرت نخبگان نمیشود
نایبرئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با اشاره به هشدارهای مکرر نمایندگان درباره مهاجرت نخبگان، اظهار کرد: مسئله ماندگاری نخبگان صرفاً با حمایت مالی حل نمیشود. دانشجوی نخبه باید نسبت به آینده شغلی و علمی خود اطمینان داشته باشد و بداند پس از فارغالتحصیلی چه مسیر مشخصی برای اشتغال، فعالیت پژوهشی و اثرگذاری در اقتصاد و فناوری کشور پیش روی او قرار دارد. در کنار حمایت مالی، موضوعاتی مانند اشتغال، مسکن، دسترسی به آزمایشگاهها و زیرساختهای پژوهشی، ارتباط دانشگاه با صنعت، امکان اجرای ایدههای فناورانه و حمایت از شرکتهای دانشبنیان باید مورد توجه قرار گیرد. معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری نیز برنامههایی برای حمایت از نخبگان و دانشجویان دارد و لازم است این حمایتها بهگونهای طراحی شود که دانشجو افق روشنی برای آینده خود در کشور داشته باشد.
معیار حمایت از نخبگان فقط رتبه کنکور نباشد
نایبرئیس کمیسیون آموزش مجلس درباره معیار انتخاب دانشجویان مشمول این حمایت نیز گفت: رتبههای برتر کنکور طبیعتاً یکی از گروههای مهم برای حمایت هستند، اما نباید حمایت از نخبگان را صرفاً به رتبه کنکور محدود کرد. ممکن است دانشجویی رتبه تکرقمی نداشته باشد، اما از خلاقیت، استعداد علمی، توانایی اختراع، ایده جدید یا ظرفیت بالایی برای فعالیت پژوهشی و فناورانه برخوردار باشد. دانشگاهها باید بتوانند در کنار رتبههای برتر، دانشجویانی را که دارای استعداد و خلاقیت ویژه هستند نیز شناسایی و حمایت کنند؛ چرا که هدف اصلی، حفظ و تقویت سرمایه انسانی و علمی کشور است، نه صرفاً اعطای امتیاز به افرادی که در یک آزمون رتبه بالاتری کسب کردهاند.
حمایت از دانشجویان باید فراتر از کمک مالی باشد
مصطفوی با اشاره به اقدامات بنیاد خیرین دانشگاه تهران برای حمایت از دانشجویان، اظهار کرد: این حمایتها تنها به پرداخت ۲۰ میلیون تومان محدود نمیشود و دانشجویان نیازمند، در کنار کمکهای مالی، میتوانند از خدماتی مانند مشاوره و حمایتهای اجتماعی نیز بهرهمند شوند. چراکه گاهی مشکلات اقتصادی، خانوادگی یا روحی، دانشجو را در مسیر تحصیل با موانعی مواجه میکند که صرفاً با کمک مالی برطرف نمیشود و نیازمند حمایتهای تکمیلی است.
وی در ادامه افزود: پرداخت این مبلغ در ماه، برای یک دانشجو رقم بسیار بزرگی نیست، اما میتواند یک حمایت دانشجویی مؤثر باشد و شروع خوبی برای ایجاد یک نظام حمایتی از استعدادهای برتر محسوب شود. مهم این است که چنین حمایتهایی در نهایت به مسیر جذب در دانشگاه، مراکز پژوهشی، صنعت و معاونت علمی ریاست جمهوری منتهی شود و دانشجو آینده خود را در کشور ببیند.
ایجاد نظام ملی بورس نخبگان نیازمند برنامهریزی است
نایبرئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در پاسخ به این پرسش که آیا دولت و وزارت علوم باید یک نظام ملی بورس نخبگان ایجاد کنند، گفت: ایجاد یک سازوکار منسجم برای حمایت از دانشجویان ممتاز میتواند در آینده مورد توجه قرار گیرد تا دانشجویان مستعد در دانشگاههای مختلف کشور متناسب با ظرفیت، کیفیت و شرایط محل تحصیل خود از حمایتهای مشابه برخوردار شوند.
مصطفوی ادامه داد: البته باید شرایط اقتصادی کشور، محدودیتهای بودجهای و وضعیت فعلی کشور را نیز در نظر گرفت. در شرایط جنگی نمیتوان انتظار داشت دولت تمام برنامههای جدید حمایتی را بهسرعت اجرا کند، اما این موضوع نباید به فراموشی سیاست نگهداشت نخبگان منجر شود. باید برای آینده برنامهریزی کرد تا دانشجویان ممتاز و نخبه بدانند کشور برای ماندگاری و پیشرفت آنها برنامه دارد.
بخشی از حمایتها باید صرف زیرساخت علمی و پژوهشی شود
وی درباره اینکه آیا بهتر نیست بخشی از منابع این طرح بهجای پرداخت مستقیم به دانشجویان صرف ایجاد زیرساختهای علمی و پژوهشی شود، اظهار کرد: هر دو بخش اهمیت دارد؛ حمایت مستقیم از دانشجو برای رفع بخشی از دغدغههای معیشتی او ضروری است، اما ایجاد زیرساختهای پژوهشی، آزمایشگاهی و فناورانه نیز وظیفهای اساسی برای دانشگاه و دولت است و نمیتوان این دو موضوع را در مقابل یکدیگر قرار داد. /
پایان پیام
مشاهدهٔ متن در پایگاه منبع